Wiele osób uczestniczących we mszy świętej zastanawia się nad jej strukturą i znaczeniem poszczególnych momentów. Jednym z takich pytań jest to, kiedy dokładnie w liturgii pojawia się pierwsze czytanie i jaką pełni rolę. Zrozumienie tego fragmentu Liturgii Słowa pozwala na głębsze przeżywanie każdej mszy.
Pierwsze czytanie w mszy świętej kluczowy moment Liturgii Słowa po modlitwie dnia.
- Pierwsze czytanie odbywa się w ramach Liturgii Słowa, po obrzędach wstępnych mszy.
- Jest to pierwszy fragment Pisma Świętego, zazwyczaj pochodzący ze Starego Testamentu (poza okresem wielkanocnym, gdy czytane są Dzieje Apostolskie).
- Jego treść jest tematycznie powiązana z Ewangelią danej niedzieli lub święta.
- Odczytuje je lektor, a po zakończeniu wierni odpowiadają "Bogu niech będą dzięki".
- Celem pierwszego czytania jest ukazanie ciągłości historii zbawienia i przygotowanie wiernych na usłyszenie słów Jezusa w Ewangelii.
- Po nim następuje psalm responsoryjny, a następnie drugie czytanie (w niedziele i uroczystości) oraz aklamacja przed Ewangelią i sama Ewangelia.
Gdzie w liturgii znajduje się pierwsze czytanie?
Zanim przejdziemy do pierwszego czytania, msza święta rozpoczyna się od obrzędów wstępnych. Obejmują one m.in. śpiew na wejście, znak krzyża, pozdrowienie wiernych, a następnie modlitwę dnia, zwaną również kolektą. To właśnie po tej modlitwie, która kończy obrzędy wstępne, rozpoczyna się właściwa Liturgia Słowa.
Pierwsze czytanie jest zatem pierwszym, uroczystym odczytaniem fragmentu Pisma Świętego w ramach Liturgii Słowa. Stanowi ono wprowadzenie do dalszej części tej liturgii, przygotowując nas na spotkanie ze Słowem Bożym w Ewangelii.
Skąd pochodzi pierwsze czytanie i jaka jest jego rola?
Zazwyczaj pierwsze czytanie pochodzi ze Starego Testamentu. Jest to świadomy wybór Kościoła, który ma na celu ukazanie korzeni naszej wiary, przypomnienie o przymierzach Boga z ludem wybranym i o historii zbawienia, która prowadzi nas do Chrystusa.
Istnieje jednak ważny wyjątek od tej reguły. W okresie wielkanocnym, kiedy wspominamy zmartwychwstanie Jezusa i początki Kościoła, pierwsze czytania zazwyczaj pochodzą z Dziejów Apostolskich. Pokazuje to, jak nauczanie Chrystusa było kontynuowane przez Jego uczniów po Jego odejściu.
Kluczową rolę pierwszego czytania jest powiązanie tematyczne z Ewangelią dnia. Choć pochodzi ono z innego fragmentu Biblii, jego treść jest tak dobrana, aby ukazać ciągłość Bożej obietnicy i przygotować nas na głębsze zrozumienie słów Jezusa. To swoiste "wprowadzenie" do centralnego przesłania Ewangelii, które pomoże nam lepiej pojąć jej znaczenie w kontekście całej historii zbawienia.
Kto odczytuje Słowo Boże i jak na nie odpowiadamy?
Pierwsze czytanie wykonuje zazwyczaj lektor. Jest to osoba świecka, która przeszła odpowiednie przygotowanie i została ustanowiona do tej funkcji w Kościele. W niektórych sytuacjach czytania może dokonać również duchowny. Ważne jest, aby osoba czytająca podchodziła do tego zadania z należytą powagą i skupieniem, przekazując Słowo Boże w sposób zrozumiały i pełen szacunku.
Po zakończeniu czytania, lektor wypowiada uroczyste słowa: "Oto słowo Boże". Jest to zaproszenie do refleksji nad usłyszanym tekstem. W odpowiedzi, zgromadzeni wierni odpowiadają chórem: "Bogu niech będą dzięki". Ta wspólna odpowiedź wyraża naszą wdzięczność za dar Słowa Bożego i akceptację jego przesłania.
Co dzieje się po pierwszym czytaniu w Liturgii Słowa?
Bezpośrednio po pierwszym czytaniu następuje psalm responsoryjny. Jest to piękny śpiew lub recytacja psalmu, który stanowi odpowiedź wiernych na usłyszane Słowo Boże. Psalm często nawiązuje do tematyki pierwszego czytania, pozwalając nam pogłębić jego przesłanie i wyrazić nasze uczucia w modlitwie.
W niedziele i uroczystości po psalmie responsoryjnym następuje drugie czytanie. Fragmenty te zazwyczaj pochodzą z listów apostolskich, takich jak listy św. Pawła, św. Piotra czy św. Jana, albo z Apokalipsy. Stanowią one dalsze rozwinięcie myśli biblijnych i przygotowują nas na kluczowy moment Liturgii Słowa.
Następnie wierni śpiewają aklamację przed Ewangelią, najczęściej "Alleluja". Jest to radosne uwielbienie, które przygotowuje nas na proklamację Ewangelii najważniejszej części Liturgii Słowa, zawierającej słowa samego Jezusa Chrystusa. Po Ewangelii następuje zazwyczaj homilia, a w niedziele i uroczystości Credo oraz modlitwa powszechna.
Jak świadomie uczestniczyć w pierwszym czytaniu?
Świadome uczestnictwo w pierwszym czytaniu polega przede wszystkim na aktywnym słuchaniu. Pamiętajmy, że jego celem jest ukazanie ciągłości historii zbawienia i przygotowanie nas na przyjęcie słów Jezusa w Ewangelii. Skupiając się na treści, starając się zrozumieć przesłanie i jego związek z całością Biblii, możemy głębiej przeżywać każdą mszę świętą. To właśnie te fragmenty Słowa Bożego budują fundament naszej wiary i pomagają nam lepiej zrozumieć Boży plan dla nas.
